. 2
.
مترجم:محمد سهامی
"همگام با دايناسورها"
تصور كنيد بتوانيد در زمان به عقب سفركنيد
به زمانی بسيار قبل‌تر از انسان
به ۶۵ ميليون سال قبل
همزمان که سفر می‌کنید تغييرات وسیعی در پوشش گیاهی و اقليم خواهيد ديد
حتی سطح زمين نيز تغيير خواهد كرد
همزمان رشته‌كوه‌ها توسط قاره‌ها به بالا هل داده می‌شوند
به دوره‌ای از تاريخ زمين می‌رسيد كه "كرتاسه" نام دارد
اين یک دنیای كاملا متفاوت است
رشته كوه هيماليا هنوز وجود ندارد و اقيانوس اطلس نصف اندازه کنونی آن است
علفی در كار نيست تنها جنگل‌های سوزنی و سرخس وجود دارد
در اين دنيا دايناسورها حکمرانی می‌کنند
خزندگان بزرگی همچون "تيرانوسوروس" كه ۵ تن وزن دارد
بر زمين پا می‌كوبند
در همگام با دايناسورها
ما به شما نشان می‌دهيم كه اين موجودات بزرگ چگونه زندگی می‌كردند
چگونه غذا می‌خوردند، می‌جنگيدند و توليدمثل می‌كردند
خواهيد ديد كه چگونه نیروهای طبيعت
برای انقراض اين حيوانات توطئه كردند
اما اين مجموعه شما را به عقب‌تر نيز خواهد برد
به دوره ژوراسیک
به زمانی که حیات روی زمین ، بسيار تماشایی بود
موجودات در اينجا در آب‌و‌هوایی گرم و مرطوب حمام می‌كنند
هيچ یخی در قطب‌ها وجود ندارد
گل‌ها و گياهان پهن‌برگ هنوز در حال تكامل اند
در هوا و خشکی دنيا در دست خزندگان است
كه رايج‌ترين آنها دايناسورها هستند
اما آنها تنها هيولاها نيستند
در آسمان ها "تِروسور"های بزرگ حكومت می‌كنند و در زير پای آنها
اقيانوس‌ها پر است از خزندگان بزرگ دریایی
ولی اين مجموعه در ابتدا شما را به عقب‌تر از اين نيز خواهدبرد
تا منشا دايناسورها را كشف كند
اين زمين خودمان در دوره ترياسيک است
قاره‌ها از هم جدا نيستند
و فقط یک اَبَرقاره به نام "پانجیا" وجود دارد
اينجا مكان خشنی است كه تحت سلطه بيابان‌ها است
در طول دوره ترياسيک ، انواع مختلفی از خزندگان باستانی می‌آيند و می‌روند
اما اكنون ، خارج از اين بيابان خشک انقلابی در حال وقوع است
یک خانواده از خزندگان قصد دارند به دوره‌ای از تاريخ حيات روی زمين شكل دهند
برای ۱۶۰ ميليون سال آينده
اين‌ها اولين دايناسورها هستند
و اينجا جایی است كه داستان ما آغاز می‌شود
قسمت اول "خون جديد"
آريزونا زمان: ۲۲۰ ميليون سال قبل
اولين تابش نور روی تپه‌های غربی تنها قاره زمین
پانجیا Pangaea
اين جهان زير سلطه گروهی از خزندگان بزرگ بوده است
به مدتی بيشتر از ۵۰ ميليون سال
اما اين مخلوقات باستانی ، روزگارشان را گذرانده اند
تمام اين سرخس‌زارهای سرسبز و خرم
یک نبرد تکاملی بين گروه جدیدی از خزندگان بوجود آورده است
برای برتری بر اين دنیای عجيب
اين ثابت می‌كند كه در دوره ترياسيک دايناسورها هنوز نادر هستند
اما آنها نشانه‌هایی از موفقيت آينده خود را نشان می‌دهند
پايان فصل مرطوب بوده و رودخانه فصلی اكنون پر از آب است
ولی هميشه اين طور نخواهد بود
به مدت ۹ ماه باران نخواهد باريد
یک نوع خزنده برای زندگی در خشکی تكامل يافته است
دایناسورهایی همچون "سيلوفايسس" می‌توانند با مقدار بسيار کمی آب زنده بمانند
استخوان‌هايش سبک است او سريع و به طرز زیبایی سازگار است
برای كشتن
دايناسورها ۱۰ ميليون سال قبل از اين ظاهرشدند
مانند شکارچیانی کوچک
اما چیزی كه آنها را منحصربفرد می‌كند مفاصل ران و مچ پای آنهاست
كه به آنها اين امكان را می‌دهد تا تعادل خود را روی دو پا حفظ كنند
با چنين واكنش‌های سريع و سبک آنها برای زنده‌ماندن ساخته شده اند
سروصداها نشان ‌می‌دهد كه گله بزرگی از "پلاسِرياس" رسيده‌اند Placerias
آنها راه خود را از ميان سرخس‌ها برای نوشيدن آب باز می‌كنند
جالب اينكه اين جانوران یک‌تُنی ارتباطی با دایناسورها ندارند
آنها بيشتر شبيه نوعی از خزندگان باستانی هستند
زمانی انواع متنوعی از اين موجودات قدرتمند وجود داشت
اما اكنون پلاسِرياس تنها گونه‌ای است كه از آنها باقی مانده است
نسل آنها درحال انقراض است
برخلاف ظاهر خشنی كه دارند آنها گياهخواران آرامی هستند
آنها از عاج‌های خود برای كندن ريشه‌ها استفاده می‌كنند
ولی برای دو نر خشمگين عاج‌ها سلاحی كشنده محسوب می‌شود
برای اين سيلوفايسس‌های سريع پلاسرياس‌ها فقط طعمه هستند
اين ماده جوان یک پير ضعيف را زير نظر دارد
كه آهسته‌تر از گله حركت می‌كند
روزی، فرزندان دایناسورهایی همچون سيلوفايسس Coelophysis
دنيا را خواهند گرفت
با سرعت و چابکی كه دارند
تا اواسط دوره ترياسيک دوام می‌آورند
در پايين رود یکی از عجيب‌ترين حيوانات دوره ترياسيک وجود دارد
ساينودونت كه حلقه‌ی گمشده بين خزندگان و پستانداران است
وقتی راه می رود ، ستون فقراتش از این سمت به آن سمت حركت می‌كند همانند خزندگان
ولی مو دارد و در نقب‌ها زندگی می‌كند همانند پستانداران
درون لانه جفت او در بستری از گلسنگ خوابيده است
ارتباط بين ساينودونت‌ها به طرز خارق‌العاده‌ای قوی است cynodont
آنها به صورت جفت زندگی می‌كنند
مانند تمام خزندگان زمين ، آنها تخم می‌گذارند
اما پس از بيرون‌آمدن از تخم آنها به والدين خود وابسته اند
و برای سه ماه اول
از غده‌های شیری مادر تغذيه می‌كنند
اين نوع از توليدمثل تكامل پيداكرده است تا از بچه‌ها دربرابر شكارچيان روز حفاظت كند
در روز حتی پدر نيز درگير تامين امنيت لانه می‌شود
و کارهای داخلی خانه را انجام می‌دهد
او به تنهایی در شب شكار می‌كند
در آينده‌ای نه چندان دور
پستانداران خزدار کوچک از خزندگانی مثل اين تكامل خواهند يافت
در گرمای فصل خشک
گله پلاسرياس در سبزه‌زار برای تغذيه پخش می‌شوند
ناگهان باد گرمی شروع به وزيدن می‌كند
در هوا بوی ترس به مشام می‌رسد
پوستوسوكوس ، یک شکارچی كمين‌كننده بی‌رحم Postosuchus
بزرگترين گوشتخوار روی زمين
پلاسرياس‌های وحشت‌زده فرار می‌كنند ولی بسيار كند هستند
و یکی از آنها زخمی کاری برداشته است
عذاب‌آور اينكه او خويشاوند دور دايناسورهاست
زيرا از اجداد خزنده‌اش تكامل يافته است
اما برخلاف آنها او برای راه‌رفتن روی دو پا بيش از حد سنگين است
با اين حال پوستوسوكوس به اندازه کافی سريع هست تا خود را به گله برساند
در نهايت ، ترکیبی از شوک و خون‌ریزی
پلاسرياس زخمی را شكست می‌دهد
گاز گوشتخوار كار خود را می‌كند
پلاسرياس برای جنگيدن بسيار ضعيف شده است
و اين برای پوستوسوكوس وعده غذایی راحتی خواهد بود
همزمان كه هفته‌های فصل خشک می‌گذرند
تنها گياهان كنار رودخانه ، سرسبز باقی می‌مانند
و اين برای شکارچیان خسته‌ای که از راه دوری آمده اند ، جذاب است
مانند این پتینوسوروس Peteinosaurus
او یک خزنده پرنده است
كه انگشتی اضافی درازی را تكامل داده تا غشای ظريف بالش را حمايت كند
شكار پرنده ساكن رودخانه ، سنجاقک‌ها هستند
حشراتی مانند اين ، قبل از خزندگان تكامل يافتند
بيش از ۱۰۰ ميليون سال قبل
برخی از آنها آسمان را گرفته و به قاتلان هوایی تبديل شده بودند
اما در دوره ترياسيک اين شكارچيان به شكار تبديل شده اند
یک دهان پر از دندان‌های تيز سوزنی‌شكل کار حشرات را براحتی می‌سازد
پتينوسوروس ، استخوان‌های سبک وزنی را برای پرواز تكامل داده است
و مانند دايناسورها آنها سريع و مرگبار هستند
خزندگان در حال تبديل‌شدن به اربابان جدید آسمان هستند
در دمای بالای ۴۰ درجه سانتی‌گراد
پلاسرياس‌ها به مقدار زیادی آب نياز دارند
و این خزندگان باستانی ، زمان زیادی را در رود می‌گذرانند
اما گله نگران است
آنها می‌دانند اينجا مكان خوبی برای كمين است
پوستوسوكوس اكنون شكار نمی‌كند
او اين اواخر غذا خورده است و نياز دارد به پايين رودخانه بيايد تا آب بنوشد
با ۶ متر طول
پشتش با زرهی محكم پوشيده شده است
و به مقدار زیادی غذا نياز دارد
در نتيجه قلمرویی بزرگ زير سلطه اوست
تنها موجود دیگر روی زمین كه او از آن می‌ترسد یک پوستوسوكوس ديگر است
اواسط فصل خشک است و ماه‌ها است كه باران نباريده
اطراف سبزه‌زار رودخانه‌های کوچک در حال خشک‌شدن هستند
در اين یکی ، یک پتينوسوروس است كه ریسک كرده و حمام آب سرد می‌كند
او مرتبا اطراف را برای وجود خطر چک می‌كند
ساينودونت‌ها در طول داغ‌ترين بخش روز در امنيت و خنکی هستند
اما هيچ حیوانی در اينجا بطور كامل در امان نيست
سيلوفايسس ماده بوی لانه را حس كرده است
و بزودی داخل آن را جستجو می‌كند
ولی او تنها نيست
مسلما اين دايناسور قبل از اين با ساينودونت‌ها روبه‌رو نشده بود
در اين نزدیکی ؛ پلاسرياس زیر سرخس‌های خشکیده را برای یافتن ریشه‌های مرطوب جستجو می‌کند
پوستوسوكوس بار ديگر بدنبال غذا است
در آخرين حمله ، ران او با عاج زخمی شد
اين یک نقص بزرگ برای چنين موجود سنگين‌وزنی است
گله پلاسرياس او را می‌بيند قبل از اينكه بتواند كمين كند
و بسيار پرخاشگرانه دفاع می‌كنند
او نمی‌تواند اينجا غذایی بدست آورد
و در اين دنیای رقابتی
زخم او ممكن است كشنده باشد
بعد‌ازظهر
و در پناهگاه
ساينودونت‌ها برای شكار شب آماده می‌شوند
بچه‌ها اكنون بزرگتر شده اند
و شروع به حركت در لانه می‌كنند
اما آنها هنوز آسيب‌پذير هستند
و دو ماه دیگر ، آنها کارهای خود را بدون کمک والدین انجام خواهند داد
نر بالغ چک می‌كند كه ساحل امن است
یک نوجوان كنجكاو او را تا آخر لانه دنبال می‌كند
ساينودونت نر خیلی دير به صداهای توله جواب می‌دهد
بارديگر او دايناسورها را فراری می‌دهد
اما اكنون آنها زياد دور نمی‌شوند
در همين نزدیکی، یک پوستوسوكوس نر تشنه به قلمرو ماده زخمی تجاوز کرده است
اما اين محيط پژمرده ترياسيک نمی‌تواند دو شکارچی بزرگ را در یک دره خشک حمايت كند
ماده برای نبرد بسيار ضعيف است
بعد از یک دهه تسلط بر قلمرويش
او از خانه خود رانده شده است
نر با استفاده از ادرار قلمروی خود را تعيين می‌كند
در همين حال ، سيلوفايسس‌ها شروع به كندن لانه ساينودونت‌ها می‌كنند
در اين وضعيت ، آنها احساس نااُمیدی می‌كنند
زیرا بزودی ، دايناسورها لانه سوراخ می‌كنند
با غروب آفتاب جفت فقط یک راه دارند
اين به معنی شكسته‌شدن پیوندهای خانوادگی آنهاست
آنها توله‌های خود را می‌خورند
با اين كار ، منبع غذایی دایناسورها را از بين می‌برند
و به ساينودونت‌ها امكان فرار می‌دهد
زير نور ماه آنها لانه خود را برای هميشه ترک می‌كنند
با فرارسیدن صبح ، سيلوفايسس‌ها برمی‌گردند
آنها می‌توانند بوی ساينودونت‌ها را حس كنند
و کمی زمان می‌برد تا بفهمند كارشان بيهوده است
فصل خشک ادامه می‌يابد
پس از خراب‌کردن لانه ساینودونت‌ها
سيلوفايسس ماده ، چیزی را در بسترخشک رودخانه يافته است
اين یک ماهی شش‌دار است و دندان‌های تيز دايناسور
ظرف مدت کوتاهی كار اين پيله محافظتی را تمام می‌كند
اما او برای خوردنش مدت زیادی تنها نخواهند ماند
تعداد سيلوفايسس‌ها در حال زيادشدن است
و اين منجر به درگیری می‌شود
فشار ناشی از افزايش تعداد باعث تغيير رفتارها می‌شود
در زير اين آفتاب بی‌رحم
یک گله از سيلوفايسس‌ها برای كشتن ، متحد می‌شوند
پوستوسوكوس زخمی ماده نمی‌تواند روی پاهای عقبی خود بايستد
هرچند آرواره‌های محكم او هنوز هم می‌تواند یک دايناسور را پاره پاره كند
قدرت گوشتخوار بزرگ تمام می‌شود
تمام عضلات و زره سنگين پوستوسوكوس الان چیزی جز غذا برای دایناسورهای کوچک نيست
پوزه بلند و دندان‌های تيز آنها می‌تواند به زیر فلس‌های محکم او برسد
آنها او را از درون و بیرون می‌خورند
باران دير می‌آيد
و اكنون آزمون واقعی برای بقا آغاز می‌شود
همزمان كه مناطق وسیعی به بيابان‌های قرمز تبديل می‌شوند
پلاسرياس‌ها در جستجوی آب مهاجرت می‌كنند
اما در اين خشکی وحشتناک
دايناسورها یک مزيت مهم نسبت به ديگر خزندگان دارند
هنگام دفع آب بسيار کمی از دست می‌دهند
هيچ جا جز در كنار اين رود خشكيده اهميت اين موضوع آشكار نمی‌شود
سيلوفايسس‌ها در دسته‌های بزرگی جمع می‌شوند
و در سال‌های سختی مثل اين
اين دايناسورها خواهند بود كه پيروز می‌شوند
فضای کمی برای ديگر خزندگان وجود دارد و بدون شكار
دايناسورها به سرعت در كنار هم جمع می‌شوند
همنوع‌خواری شايع می‌شود
در دوره ترياسيک حيات شروع به محدودشدن می‌كند
شب نشان می‌دهد كه دايناسورها تنها موجوداتی نيستند كه برای بقا تلاش می‌كند
ساينودونت‌ها از درگیری با مرگ جان سالم بدر برده اند
و سوراخ دیگری زير سرخس‌های خشكيده كنده اند
بارديگر ساينودونت نر در تاریکی شكار می‌كند
او یک شكار رايج گرفته است
یک بچه‌سيلوفايسس
پس از ۹ ماه خشکی
سرانجام باران از راه می‌رسد
بزودی ؛ سبزه‌زارهای خشک ، خيس خواهند شد
در داخل لانه ساينودونت ماده تخم‌های تازه گذاشته است
روزی در آينده‌ای دور اين سرمايه‌گذاری برای بچه‌هايشان نتيجه‌بخش خواهد بود و برای فرزندان پستاندارشان
اما تا هنگامی كه پستانداران در ۱۶۰ ميليون سال آينده تكامل يابند
آنها فقط در چند گونه معدود کوچک باقی می‌مانند
در حاشيه دنیایی كه زير سلطه دايناسورها خواهد بود
در بيرون آن آينده نيز می‌رسد
سيلوفايسس ماده از خشکی جان بدر می‌برد
همراه تعداد زیادی از همنوعان خود
اما اكنون در حال ملحق‌شدن به دسته دیگری از دايناسورها هستند
یک گله بزرگ پلاتيوسوروس به رودخانه پُرشده رسيده است Plateosaurus
باورش سخت است كه اين جانوران چهارپا به سيلوفايسس‌ها مربوط هستند
اما اين‌ها دایناسورهایی گياهخوار هستند
اندازه‌شان كليد موفقيت آنهاست
با ۴ تن وزن به قدری بزرگ هستند كه به راحتی مورد تهديد واقع نشوند
اين شكل از جانداران بيانگر اين است كه
عصر دايناسورها آغاز شده است
مترجم : محمد سهامی
تا ۲۰ ميليون سال بعد
انقراضی بزرگ باعث نابودی هزاران گونه از خزندگان می‌شود
ولی دايناسورها قدرتمندتر و قدرتمندتر می‌شوند
گوشتخواران افزايش اندازه پيدا می‌كنند و شكارهايشان نيز بزرگ خواهندشد
در برنامه بعدی
ما با غول‌های ژوراسیک آشنا می‌شويم